Japonya Dijital Göçebe Vizesi: Yüksek Gelir Şartı ve 6 Ay Kuralı
Japonya yıllardır hayal listemde duruyordu ama uzaktan çalışan için hep aynı sorun vardı: turist girişiyle kısa süre kalabiliyordun, laptopu açıp düzenli çalışmak için net bir kapı yoktu. Şimdi o kapı var, adı da belli: Designated Activities kapsamında verilen dijital göçebe statüsü. Yalnız baştan söyleyeyim, bu kapı herkese açık bir kapı değil. Gelir şartı yüksek, kalış süresi kısa ve uzatma yok. Yine de şartları tutturan biri için altı ay Japonya'da yasal şekilde uzaktan çalışmak, bence bakmaya değer bir seçenek.
Bu yazıda resmi sayfalarda yazanları kendi notlarımla anlatıyorum. Başvurudan önce son kontrolü her zaman Japonya Dışişleri Bakanlığı ile Göçmenlik Hizmetleri Ajansının güncel sayfalarında yapmanı öneririm, çünkü belge listeleri başvurduğun temsilciliğe göre küçük farklar gösterebiliyor.
Bu vize tam olarak ne veriyor
Vize, Japonya dışında kurulu bir işveren ya da müşteriler için, bilgi ve iletişim teknolojisini kullanarak Japonya'dan uzaktan çalışma hakkı veriyor. Yani işin kaynağı Japonya dışında kalıyor; Japonya içindeki bir kurumla iş sözleşmesi yapıp bu statüyle çalışmak mümkün değil. Dışişleri Bakanlığının sayfası kalış süresini net yazıyor: 6 ay ve uzatma verilmiyor.
Benim gözümde bu, taşınma vizesi değil, uzun bir çalışma molası vizesi. Altı ay bir şehri tanımak, düzen kurmak ve işini aksatmadan yaşamak için yeterli bir süre; ama oraya yerleşme planı yapan birinin beklentisini karşılamaz.
Pratik not: vize genelde tek girişli veriliyor ve verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Japonya'ya giriş yapmak gerekiyor. Yani vizeyi çok erken alıp giriş tarihini kaçırmak, bütün planı bozar. Başvuru zamanını uçak planınla birlikte düşün.
Gelir şartı: yıllık 10 milyon yen
En çok konuşulan şart bu ve rakam resmi sayfalarda aynı: başvuru anında yıllık gelirinin en az 10 milyon yen olması gerekiyor. Göçmenlik Hizmetleri Ajansı bunu "başvuru sırasındaki yıllık gelir" diye özellikle belirtiyor, yani mesele sadece banka hesabında birikim göstermiş olmak değil, düzenli gelirini belgeleyebilmek.
Geliri nasıl kanıtlayacağın da listelerde açık. Dışişleri Bakanlığı vergi ödeme belgesi, gelir belgesi, iş sözleşmesi ya da sözleşme süresi ve tutarı açıkça yazan iş ortağı sözleşmesini örnek veriyor. Göçmenlik tarafında da çalıştığın ülkeden alınmış vergi ya da gelir belgesi ile mevcut iş durumunu gösteren sözleşme ve çalışma belgesi isteniyor.
Açık konuşayım: freelance çalışıyorsan bu dosya, maaşlı çalışana göre daha fazla özen istiyor. Sözleşmelerinde süre ve tutar net yazmıyorsa, başvurudan önce o belgeleri düzenlemek, son hafta uğraşmaktan çok daha rahat olur.
Sigorta şartı da aynı büyüklükte: en az 10 milyon yen teminat
İkinci sert şart sağlık sigortası. Kalışın boyunca ölüm, yaralanma ve hastalığı kapsayan özel bir sigortan olmalı ve yaralanma ya da hastalık için tıbbi tedavi teminatı en az 10 milyon yen olmalı. Bu şart hem ana başvuran için hem de yanında gidecek eş ve çocuklar için ayrı ayrı geçerli.
Burada ince bir detay var: sigortanın süresi planladığın kalış süresiyle örtüşmeli ve poliçenin kapsamını gösteren belgeleri dosyana koymalısın. Kredi kartına bağlı bir sigortayla ilerleyeceksen, teminat tutarını ve kapsamı kanıtlayan belgeleri de eklemen isteniyor. Ben olsam poliçeyi satın almadan önce şirkete tek bir soru sorardım: bu poliçe, tedavi teminatı alt sınırı olarak yazan 10 milyon yeni açıkça karşılıyor mu.
Kimler başvurabiliyor
Başvuranın uyruğu da şartlardan biri. Göçmenlik Hizmetleri Ajansına göre uygun ülkeler, Japonya ile hem geçici ziyaretçi vize muafiyeti anlaşması olan hem de vergi anlaşması bulunan ülkeler arasından belirleniyor ve liste ajansın sayfasındaki tabloda yayımlanıyor. Bu yüzden Kanada pasaportu ya da Türkiye pasaportu gibi her durumu tek tek ezberden söylemek yerine, başvurmadan önce o tabloda kendi uyruğunu işaretlemek gerekiyor.
İş tarafı da net: yabancı bir kuruluşla yaptığın sözleşmeye dayanarak o kuruluşun yurt dışındaki işini yürütmek ya da yurt dışındaki kişilere ücret karşılığı hizmet vermek veya mal satmak bu kapsama giriyor. Buna karşılık Japonya'daki bir kamu ya da özel kuruluşla sözleşme yaparak çalışmak bu statüde yasak. Kısacası müşteri ve işveren Japonya dışında, sen sadece fiziksel olarak Japonya'dasın.
6 ay kuralı ve sonrası: bekleme süresi var
Altı ay dolunca uzatma yok. Göçmenlik Hizmetleri Ajansı bir de şunu yazıyor: bu statüyle azami kalış süresini tamamladıktan sonra aynı statüye yeniden başvurmak için 6 ay beklemek gerekiyor. Yani altı ay kal, çık, hemen dön ve bir altı ay daha al gibi bir düzen kurulamıyor.
Bir başka pratik sonuç da oturum kartı konusu. Bu statüde residence card, yani oturum kartı verilmiyor. Bu bilgi resmi sayfada açıkça yazıyor ve günlük hayata etkisi büyük olabilir: uzun dönem kira sözleşmesi, banka hesabı ya da telefon hattı gibi işlemlerde kart isteyen yerlerle karşılaşabilirsin. Gitmeden önce konaklamanı ve para düzenini buna göre kurmak, orada sürpriz yaşamaktan iyidir.
Pratik not: altı ayı tek şehirde geçirmek zorunda değilsin ama kart çıkmaması ve sürenin uzatılamaması, planı baştan sakin kurmayı gerektiriyor. Ben olsam ilk ayları tek bir üste geçirir, gezmeyi iş düzenim oturduktan sonraya bırakırdım.
Eş ve çocuklar yanında gelebiliyor
Bu statü sadece tek başına gidenler için değil. Eş ve çocuklar da dijital göçebe statüsündeki kişiye eşlik eden aile üyesi olarak başvurabiliyor. Onlardan istenenler arasında kalış planı, kendi adlarına düzenlenmiş ve tedavi teminatı en az 10 milyon yen olan sigorta belgeleri, ilişkiyi gösteren belge ve ana başvuranın pasaportunun bir kopyası var.
Yalnız şunu not düşeyim: eşlik eden aile üyesinin statüsü günlük hayatını destekleyen bir eşlik statüsü, Japonya'da iş bulma hakkı gibi okumamak lazım. Ailece gitmeyi düşünüyorsan herkesin çalışma durumunu bu çerçeveye göre ayrıca planlamak gerekir.
Orada yaşamı kurarken işine yarayacak küçük notlar
Japonya Ulusal Turizm Örgütünün dijital göçebe sayfası, konaklama tarafında dağınık otel gecelerinden daha mantıklı seçenekleri sıralıyor: mutfak ve çamaşır imkanı olan apart oteller, büyük şehirlerde daha uygun maliyetli paylaşımlı evler ve giderek yaygınlaşan workation tesisleri. Büyük şehirlerde hızlı internet ve çalışma alanı bulmak sorun değil; sayfa, kırsal bölgelerde ve uzun tren yolculuklarında cep Wi-Fi cihazının pratik olduğunu da hatırlatıyor.
Benim kendi düzenim için çıkarımım şu olurdu: Tokyo pahalı ve canlı, ama altı aylık bütçede konaklama seçimi her şeyi belirliyor. Apart otel ya da paylaşımlı ev gibi mutfaklı bir seçenek, hem maliyeti hem de yemek düzenini ciddi şekilde rahatlatır.
Vergi kısmını vizeyle çözülmüş sayma
Bu vize sana Japonya'da uzaktan çalışma düzeni veriyor ama vergi durumun tek başına vizenin adıyla belirlenmiyor. Kaldığın süre, gelirinin kaynağı ve asıl vergi ikametinin nerede olduğu gibi başlıklar kişiden kişiye değişir. Ben burada kişisel vergi tavsiyesi vermiyorum; Japonya'yı aylarca üs yapmayı ciddi ciddi planlıyorsan, yola çıkmadan önce kendi durumunu bilen bir uzmana danışmak en sağlıklısı olur.
Pratik not: vize dosyanın yanına ikinci bir küçük dosya aç, sigorta bitiş tarihi, giriş için son tarih ve altı ayın dolduğu gün gibi tarihleri oraya yaz. Bu vizede en büyük risk belge eksikliği kadar takvim karışıklığı.
Benim gözümde bu vize kimlere uygun
Geliri 10 milyon yen sınırını rahat geçen, işi tamamen Japonya dışına bağlı olan ve altı ayı uzatmasız, net bir dönem olarak kabul eden biri için bu vize temiz ve yasal bir yol. Buna karşılık geliri sınıra yakın olan, Japonya'da müşteri arayan ya da kalışı uzatma umudu taşıyan biri için yanlış kapı olur, hayal kırıklığı da büyük olur.
Kendi adıma Japonya hâlâ çok çekici; ama bu vizeye başvuracak olsam önce gelir belgelerimi ve sigorta teminatımı yan yana koyar, uygun ülkeler tablosunda uyruğumu işaretler, sonra takvimi kurardım. Burada da kural aynı: önce dosya, sonra bilet.
Kaynaklar:
- Japonya Dışişleri Bakanlığı - Specified visa: Designated activities (Digital Nomad, Spouse or Child of Digital Nomad)
- Japonya Göçmenlik Hizmetleri Ajansı - Status of Residence of Designated Activities (for Digital Nomad)
- Japonya Ulusal Turizm Örgütü - Digital Nomad Visa ile Japonya'da uzaktan çalışma rehberi

Yorumlar
Yorum Gönder