Moldova Dijital Göçebe Vizesi: 2 Yıla Kadar Kalış ve Sade Kurallar

Uploaded Image

Avrupa haritasına göçebe gözüyle bakınca Moldova genelde ilk akla gelen ülkelerden biri olmuyor. Benim listeme de geç girdi. Sonra ülkenin uzaktan çalışmayı ilk kez yasal bir oturum gerekçesi olarak tanıdığını görünce dosyayı açıp resmi duyuruları tek tek okudum. Ortaya, kalabalık başkentler yerine daha sakin ve daha uygun maliyetli bir Avrupa üssü arayanlar için bakmaya değer bir seçenek çıktı.

Bu yazıda yalnızca resmi duyurularda doğrulayabildiğim bilgileri yazıyorum. Özellikle gelir eşiği konusunda internette birbirinden çok farklı rakamlar dolaşıyor, o yüzden o noktada resmi metinde olmayan bir tutarı kesin bilgi gibi aktarmıyorum.

Bu izin ne veriyor

Moldova Parlamentosu, dijital göçebelerin faaliyetini düzenleyen yasayı 13 Haziran 2025 tarihinde kabul etti. Ekonomik Konseyin duyurusuna göre bu düzenlemeyle dijital göçebeler Moldova'da 2 yıla kadar oturum izni alabiliyor ve şartları sağlamaya devam ederlerse uzatma imkânı da var.

Göç Genel Müfettişliği, yani ülkenin göç idaresi, değişikliği şöyle özetliyor: daha önce mevzuat uzaktan çalışmayı yasal kalış gerekçesi olarak tanımıyordu, yeni düzenlemeyle dijital göçebe kategorisi geliyor. Tanım da net: ülke dışındaki şirketler için çevrimiçi çalışan bir yabancıdan söz ediliyor ve verilecek izin, geçici oturum izni olarak en fazla 2 yıl için düzenleniyor.

Bunu geçen günlerde incelediğim Bulgaristan dijital göçebe vizesi ile yan yana koyuyorum. Orada da toplam süre 2 yıl, ama çerçeve Schengen ve avro üzerinden şekilleniyor. Moldova Schengen içinde değil, buna karşılık daha küçük, daha sakin ve günlük hayatı daha ucuz bir ülkede 2 yıllık yasal bir dönem sunuyor. İkisi aynı işi farklı yoldan yapıyor.

Kimler için düşünülmüş

Ekonomik Konseyin kabul edilen yasaya dair duyurusunda alanlar tek tek sayılıyor: bilişim, pazarlama, tasarım, danışmanlık ve çevrimiçi eğitim. Aynı paketin daha erken duyurusunda yaratıcı sektörler ve iletişim de anılıyor. Ortak nokta hep aynı: işin internet üzerinden yürütülecek, gelirin ve işverenin ya da müşterilerin Moldova dışında olacak. Moldova içindeki bir işverene geçmek ya da yerel pazara iş yapmak bu iznin mantığına uymuyor.

Yetkililerin beklentisi de duyuruda yazıyor: her yıl 1.500'den fazla dijital göçebenin Moldova'yı seçmesi ve bunun yılda yaklaşık 280 milyon Moldova leyi tutarında doğrudan ekonomik etki yaratması bekleniyor. Bu bir tahmin, gerçekleşmiş bir sayı değil. Pratik not: program yeni olduğu için ilk yıl verileri çıkmadan ülkenin göçebelerle dolup taşacağı ya da tam tersi kimsenin gitmeyeceği yönündeki yorumlara mesafeli duruyorum.

Benzer sakin bir seçenek arayanlar için Slovenya dijital göçebe vizesi yazısına da bakmanı öneririm. Orada süre 1 yıl ve uzatma yok, Moldova'da ise çerçeve 2 yıla kadar çıkıyor. Süre farkı, tek şehirde uzun kalmayı sevenler için ciddi bir fark.

Önce kısa bir kalışla bakmak

Uzun kalıştan önce ülkeyi yerinde görmek isteyenler için giriş tarafı rahat. Moldova Dışişleri Bakanlığının vize muafiyeti listesine göre Kanada vatandaşları, ilk giriş tarihinden itibaren 6 ay içinde en fazla 90 gün Moldova'ya vizesiz girebiliyor. Aynı listede Avrupa Birliği ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri de var.

Açık konuşayım: bu 90 gün, çalışarak uzun kalış hakkı demek değil. Ben bunu keşif dönemi olarak görüyorum. Kişinev'de bir ay kadar kalıp mahalleleri, internet düzenini, ortak çalışma alanlarını ve günlük hayatın ritmini görmek, sonra oturum dosyasına karar vermek, fotoğraflara bakarak 2 yıllık plan yapmaktan çok daha sağlıklı. Vizesiz girişin kolay olması, oturum izni adımını atlayabileceğin anlamına gelmiyor.

Başvuru tarafı ve belge düzeni

Göç idaresinin duyurusundaki pratik gelişmelerden biri başvuruların çevrimiçi yapılabilmesi. Duyuruya göre oturum başvuruları ve uzatmalar artık e-migrare.gov.md platformu üzerinden, belge yükleme ve elektronik imza ile gönderilebiliyor. Bu, her adım için göç ofisine gitme zorunluluğunu azaltan bir düzen.

Pratik not: platformun varlığı, dosyanın kendiliğinden kolay olduğu anlamına gelmiyor. Gelir belgeleri, uzaktan çalışma düzenini gösteren sözleşme, kalacağın yer ve sigorta gibi başlıkları başvuru ekranını açmadan önce tek klasörde toplamak işi rahatlatır. Benim genel kuralım burada da aynı: önce dosya hazır olur, sonra takvim kurulur.

Gelir eşiği konusunda özellikle dikkatli yazıyorum. Okuduğum resmi duyurularda tek bir sabit avro tutarı yer almıyor, buna karşılık farklı sitelerde birbirinden uzak rakamlar dolaşıyor. Böyle bir durumda eski bir yazıdan rakam kopyalamak yerine, başvurudan önce Göç Genel Müfettişliğinden güncel gelir şartını ve belge listesini yazılı olarak istemek en doğrusu. Dosyanı yanlış eşikle hazırlamak, bütün planı baştan bozar.

Nerede yaşanır: benim ilk bakışım

Çoğu göçebenin ilk durağı başkent Kişinev olur. Ülkenin en büyük şehri, yönetim ve iş merkezi, ortak çalışma alanı ve kiralık ev seçeneğinin en geniş olduğu yer. Benim ilgimi çeken tarafı ölçüsü: büyük başkent koşturması olmadan, yürünebilir ve ağaçlı bir şehir düzeninde yaşama fikri.

Daha sakin bir tempo arayanlar ülkenin daha küçük şehirlerine de bakabilir, ama pratik not olarak şunu ekleyeyim: ilk ay için Kişinev gibi bağlantısı ve hizmeti bol bir merkezde kalıp ülkeyi tanımak, sonra gerekiyorsa taşınmak genelde daha az riskli bir sıra. İnternet ve günlük hizmetlere en çok ilk aylarda ihtiyaç duyuluyor.

Bütçe tarafında benim tahminim

Burayı özellikle tahmin diye yazıyorum, çünkü resmi duyurular yaşam maliyeti için tek bir rakam vermiyor ve kira, semte ve eve göre çok değişiyor. Benim tahminim, Kişinev'de tek kişinin düzgün bir ev, market alışverişi, ortak çalışma alanı ve ölçülü bir sosyal hayatla ayda kabaca 1.000 ile 1.400 avro arasında rahat edebileceği yönünde. Daha küçük şehirlerde bu aralığın aşağı inmesini, başkentte merkezi ve yeni evlerde yukarı çıkmasını beklerim.

Bu tahmini, gelirini yurt dışından alan biri için Moldova'yı cazip yapan ana neden olarak görüyorum. Avrupa'da 2 yıllık yasal bir dönemi, Batı Avrupa başkentlerinin kira baskısı olmadan geçirebilmek az bulunan bir denge. Yine de keşif kalışı yapmadan uzun sözleşme imzalamamak ve ilk ay bütçesini ayrı tutmak benim değişmeyen kuralım.

Vergi konusunda kısa bir not

Genel bilgi olarak yazıyorum, kişisel vergi tavsiyesi vermiyorum. Oturum izni, nerede yaşayabileceğini düzenler, vergi durumun iznin adıyla kendiliğinden çözülmez. Kaldığın süre, gelirinin kaynağı ve asıl bağlarının nerede olduğu sonucu kişiden kişiye değiştirir. Temel çerçeveyi dijital göçebe vergisi rehberi yazısında anlatmıştım. İki yıla yakın bir kalışı ciddi ciddi planlıyorsan, yola çıkmadan önce kendi durumunu bu işi bilen bir uzmana danışmak en doğrusu olur.

Benim değerlendirmem

Moldova iznini benim gözümde değerli yapan üç şey var: sürenin 2 yıla kadar çıkması, başvurunun çevrimiçi kanalla desteklenmesi ve ülkenin hâlâ uygun maliyetli, sakin bir Avrupa seçeneği olması. Zayıf tarafı da net: program çok yeni, resmi duyurularda gelir eşiği gibi kritik bir başlık tek rakamla yazmıyor ve ülke Schengen hareket alanı sunmuyor.

İşi tamamen ülke dışına bağlı olan, kalabalık göçebe merkezleri yerine sakin bir başkentte düzen kurmak isteyen ve dosyasını güncel şartları teyit ederek hazırlayacak biri için bence ciddi ciddi bakmaya değer. Başvuracak olsam önce Göç Genel Müfettişliğinden güncel şartları yazılı sorar, sonra 90 günlük vizesiz dönemi kısa bir keşif kalışı için kullanır, şehir ve ev kararını yerinde verirdim.

Kaynaklar:
- Moldova Göç Genel Müfettişliği - Diaspora Days, GIM brings good news for EU citizens and their families
- Moldova Başbakanı Ekonomik Konseyi - Legislative Package for the Digitalization of the Economy, VOTED
- Moldova Dışişleri Bakanlığı - Foreign citizens who are visa exempted for entering Moldova


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Gerçekten İş Bulabileceğin Uzaktan Çalışma Siteleri